Vyuo vya Maendeleo ya Wananchi (VMW) ni “Taasisi za Kiserikali” ambazo zilianzishwa mwaka 1975 kutokana na wazo la Baba wa Taifa, Hayati Mwalimu Julius K. Nyerere, baada ya kutembelea nchi ya Sweden na kuona mfumo wa elimu isiyokuwa rasmi ulivyokuwa unaendeshwa na taasisi zinazojulikana kama Folk High Schools.
Vyuo ya Maendeleo ya Wananchi vilianzishwa kama sehemu ya awamu ya tatu ya Elimu ya Watu Wazima. Hatua ya kwanza ilihusu kuondoa ujinga wa kutojua kusoma, kuandika na kuhesabu. Hatua ya pili ilikuwa ya kuhakikisha kuwa mafanikio yaliyopatikana katika hatua ya kwanza yanakuwa endelevu na watu hawaurudii ujinga. Hatua ya tatu ilikuwa kuanzisha taasisi ambazo zingetoa maarifa na stadi kwa wananchi. Aidha, uamuzi wa kuanzishwa VMW ulitokana na Waraka wa Baraza la Mawaziri No. 96 wa mwaka 1974 ambapo vyuo 25 vilianzishwa mwaka 1975 na kuendelea kuongezeka mwaka hadi mwaka kulingana na jinsi Wilaya mbalimbali zilivyo tambua umuhimu wa kuanzisha vyuo hivi. Hadi kufikia mwaka 1978, vyuo 53 vilikuwa vimeanzishwa.
Uanzishwaji wa VMW ulizingatiwa katika Sheria ya Elimu No. 25 ya mwaka 1978 chini ya Wizara ya Elimu. Vyuo vya Maendeleo ya Wananchi vilipoanzishwa vilirithi majengo yaliyokuwa yakitumika kwa madhumuni tofauti tofauti vikiwemo Vituo vya Mafunzo ya Maendeleo Vijijini (Rural Training Centres) ambavyo vilianzishwa mwaka 1962, Vituo vya Mafunzo ya Wakulima (Farmers Training Centres) ambavyo vilianzishwa mwaka 1963, Shule za Kati (Middle Schools) ambazo zilianzishwa mwaka 1960 na Vituo vya Mafunzo ya Ushirika vilivyoanzishwa mwaka 1964. Vyuo pekee vilivyojengwa mahsusi kuitikia wazo la Baba wa Taifa la mwaka 1975 ni vinne, vyuo hivyo ni Sengerema, Ngara, Handeni na Bigwa, ambavyo vilijengwa mwaka 1975.
Lengo kuu la kuanzisha Vyuo vya Maendeleo ya Wananchi lilikuwa ni kuimarisha maarifa na stadi kwa wananchi ili waondokane na ujinga, umaskini na maradhi na hatimaye kuleta maendeleo ya kiuchumi, kijamii, kisiasa na kiutamaduni.
Madhumuni mahsusi ya vyuo hivi yameelezwa katikaWaraka wa Serikali Na. 96 wa mwaka 1974 ambapo kipengele cha 5 kinaainisha madhumuni yafuatayo:
a) Kumtayarisha Mtanzania ambaye ni mtu mzima aweze kukuza utu wake na kumfanya awe kamili katika jumuiya ya Watu wake;
b) Kumtayarisha Mtanzania aweze kutumia akili zake vizuri na kuweza kuamua mambo yake au ya Umma kwa njia iliyo sahihi;
c) Kumsaidia Mtanzania aelewe siasa ya nchi yake na kumwezesha kushiriki kikamilifu bila woga au unafiki katika shughuli za siasa ya nchi yake;
d) Kujenga moyo wa Mtanzania wa kushirikiana na wenzake katika shughuli au kazi za nchi yake, na kuelewa umuhimu wa kuwa na uhusiano mwema na wenzake;
e) Kumwezesha Mtanzania aweze kufikia kiwango cha juu zaidi katika ufundi wa kazi anazozifanya;
f) Kumsaidia Mtanzania kukuza utamaduni wa Kitanzania; na
g) Kuwafanya Watanzania wawe raia wenye manufaa katika Tanzania na dunia nzima.
Lengo na madhumuni haya yaliendelea kutekelezwa hadi mwaka 1987 ilipoundwa Tume ya Nsekela iliyoazinsha majukumu ya Wizara na Idara mbalimbali za Serikali. Tume ya Nsekela ya Februari 1987 ilibaini kuwa madhumuni na majukumu ya Vyuo vya Maendeleo ya Wananchi yanashabihiana sana na yale ya Maendeleo ya Jamii ya kuwajengea uwezo wananchi ili wamudu majukumu yao vyema na kuboresha utendaji na maisha yao. Tume hiyo iliishauri Serikali kuhamishia VMW katika Idara ya Maendeleo ya Jamii. Mwaka 1990, Serikali ilivihamishia VMW katika Idara ya Maendeleo ya Jamii chini ya iliyokuwa Wizara ya Maendeleo ya Jamii, Wanawake na Watoto. Ingawa lengo kuu halikubadilika, madhumuni yaliboreshwa ili kukidhi mabadiliko ya wakati huo katika jamii kwa kuzingatia Dira ya Taifa ya Maendeleo ya mwaka 2025.
Madhumuni yaliyoboreshwa ni yafuatayo:
a) Kuwapatia wananchi stadi mbalimbali za ujuzi na maarifa ambayo yatawasaidia kujiajiri na kuajiriwa hivyo kuondoa umaskini katika jamii;
b) Kuwawezesha viongozi katika ngazi za Vijiji na Kata kuelewa majukumu yao na hivyo kusimamia kwa ufanisi utekelezaji wa sera mbalimbali za Serikali za kuondoa umaskini, kuwaletea wananchi maisha bora na kusimamia misingi ya utawala bora;
c) Kuwezesha wananchi kushiriki kikamilifu katika maamuzi, kutambua masuala ya jinsia, kuimarisha na kudumisha utamaduni wa kupiga vita mila na desturi zinazomkandamiza mwanamke katika jamii;
d) Kuziwezesha jamii kuelewa umuhimu wa hifadhi, matumizi bora ya mazingira na kutumia rasilimali zilizopo kwa faida yao; na
e) Kuziwezesha jamii kuelewa na kujikinga na janga la UKIMWI.
Ili kufikia madhumuni tajwa hapo juu VMW vimepewa majukumu mbalimbali kupitia “Mwongozo wa Vyuo vya Maendeleo ya Wananchi” wa mwaka 2002. Majukumu hayo ni pamoja na:
a) Kutoa mafunzo yenye kuongeza maarifa, stadi na mbinu mbalimbali za kutatua matatizo halisi ya wananchi, ili wajiletee maendeleo kwa kutumia rasilimali zilizopo;
b) Kutoa mafunzo yanayokidhi mahitaji halisi ya wananchi na soko;
c) Kubuni na kuendesha miradi ya uzalishaji mali na utoaji huduma vyuoni na kuvisaidia vijiji vinavyozunguka vyuo. Aidha, miradi hii ifanyiwe uchambuzi na upembuzi yakinifu ili miradi inayotekelezwa iwe na taathira chanya kwa jamii;
d) Kushirikiana na asasi na mashirika mbalimbali yanayotoa mafunzo, utaalam na rasilimali nyinginezo kuwaendeleza wananchi. Katika zoezi hili, vyuo vitapata fursa ya kubadilishana uzoefu na asasi hizo;
e) Kufanya utafiti wa mahitaji utakaotoa takwimu na taarifa sahihi zitakazotumiwa na vyuo, vijiji na mitaa, katika kubuni, kupanga na kutoa mafunzo ya ushirikishwaji, pamoja na kutekeleza miradi mbali mbali ya kujitegemea. Aidha taarifa na takwimu hizo zinaweza kutumiwa na Halmashauri za wilaya, Miji, Manispaa na Jiji katika kuandaa mipango ya uwiano ya maendeleo;
f) Kuwa vituo vya kufundishia, kutengeneza na kusambaza teknolojia na nyenzo za kurahisisha kazi wafanyazo wananchi;
g) Kubaini mila zisizo za maendeleo na vikwazo vingine vya maendeleo katika maeneo vilipo vyuo na kutoa mafunzo dhidi ya vikwazo na mila hizo;
h) Kubuni, kuandaa na kuendesha programu mbalimbali zitakazoinua kiwango cha fikra, maarifa na stadi za wananchi kuhusu mazingira yao na ulimwengu kwa jumla;
i) Kuendesha programu mbalimbali za hifadhi ya mazingira kwa wananchi zinazohusu matumizi bora ya ardhi kwa kuzingatia kanuni za kilimo na ufugaji bora, upandaji miti na maua na utunzaji wa vyanzo vya maji;
j) Kuwashirikisha wananchi katika mijadala inayohusu masuala ya jinsia;
k) Kubuni mikakati ya namna ya kuwafuatilia wahitimu kwa nia ya kupima kiwango cha taathira kilichofikiwa kutokana na mafunzo yanayotolewa vyuoni, matokeo ya upimaji huo yatatumika katika kurekebisha mitaala na mikakati ya utekelezaji; na
l) Kushirikiana na asasi nyingine za Serikali, madhehebu ya dini mbalimbali na Mashirika yasiyo ya Kiserikali na Wananchi kubuni na kutekeleza programu na miradi madhubuti ya kutokomeza janga la UKIMWI na umaskini na kupiga vita rushwa.
Maeneo ya vyuo vya Maendeleo ya Jamii yamejumuisha mikoa yote 21 ya Tanzania Bara. Jedwali Na. 14 linaonesha Mikoa na Wilaya husika na idadi ya Vyuo vya Maendeleo ya Wananchi na baadhi ya Vyuo vya Ufundi Stadi vilivyotembelewa.
|
Na |
Mkoa |
Wilaya |
Chuo |
Idadi yaWilaya |
Idadi ya Vyuo |
|
1 |
Arusha |
Monduli |
Monduli FDC |
1 |
1 |
|
2 |
Dar es Salaam |
Ilala |
Arnautoglu FDC |
2 |
2 |
|
Temeke |
Chang’ombe |
||||
|
3 |
Dodoma |
Mpwapwa |
Chisalu FDC |
2 |
2 |
|
Kondoa |
Munguri FDC |
||||
|
4 |
Kagera |
Biharamulo |
Rubondo FDC |
4 |
4 |
|
Bukoba (M) |
Bukoba RVT&SC |
||||
|
Bukoba (V) |
Gera FDC |
||||
|
Ngara |
Ngara FDC |
||||
|
5 |
Kilimanjaro |
Moshi (V) |
Msinga FDC |
4 |
4 |
|
Moshi (M) |
Moshi RVT&SC |
||||
|
Rombo |
Mamtukuna FDC |
||||
|
Same |
Same FDC |
||||
|
6 |
Kigoma |
Kasulu |
Kasulu FDC |
3 |
3 |
|
Kibondo |
Kibondo FDC |
||||
|
Kigoma |
Kihinga FDC |
||||
|
7 |
Iringa |
Kilolo |
Ilula FDC |
2 |
3 |
|
Njombe |
Njombe FDC |
||||
|
Njombe |
Ulembwe FDC |
||||
|
8 |
Lindi |
Lindi (V) |
Chilala FDC |
2 |
2 |
|
Kilwa |
Kilwa Masoko FDC |
||||
|
9 |
Manyara |
Mbulu |
Tango FDC |
1 |
1 |
|
10 |
Mara |
Musoma |
Musoma FDC |
3 |
3 |
|
Tarime |
Tarime FDC |
||||
|
Bunda |
Kisangwa FDC |
||||
|
11 |
Mtwara |
Masasi |
Masasi FDC |
3 |
4 |
|
Masasi VTC |
|||||
|
Mtwara |
Mtawanya FDC |
||||
|
Newala |
Newala FDC |
||||
|
12 |
Morogoro |
Morogoro |
Bigwa FDC |
4 |
5 |
|
Kilosa |
Kilosa FDC |
||||
|
Mikumi VTC |
|||||
|
Ifakara |
Ifakara FDC |
||||
|
Ulanga |
Sofi FDC |
||||
|
13 |
Mwanza |
Maswa |
Malya FDC |
5 |
5 |
|
Misungwi |
Misungwi CDTI |
||||
|
Mwanza (M) |
Mwanza RVT&SC |
||||
|
Mwanza (V) |
Karumo FDC |
||||
|
Sengerema |
Sengerema FDC |
||||
|
14 |
Mbeya |
Rungwe |
Katumba FDC |
2 |
2 |
|
Mbeya (M) |
Nzovwe FDC |
||||
|
15 |
Pwani |
Kibaha |
Kibaha FDC |
3 |
3 |
|
Kisarawe |
Kisarawe FDC |
||||
|
Ikwiriri |
Ikwiriri FDC |
||||
|
16 |
Tabora |
Sikonge |
Sikonge FDC |
3 |
4 |
|
Urambo |
Urambo FDC |
||||
|
Nzega |
Nzega FDC |
||||
|
Nzega |
Mwanhala FDC |
||||
|
17 |
Tanga |
Handeni |
Handeni FDC |
3 |
3 |
|
Muheza |
Kiwanda FDC |
||||
|
Lushoto |
Mabughai CDTI |
||||
|
18 |
Rukwa |
Mpanda |
Msaginya FDC |
2 |
2 |
|
Nkasi |
Challa FDC |
||||
|
19 |
Ruvuma |
Mbinga |
Mbinga FDC |
3 |
3 |
|
Songea (V) |
Muhukuru FDC |
||||
|
Tunduru |
Nandembo FDC |
||||
|
20 |
Singida |
Singida |
Singida FDC |
2 |
2 |
|
Iramba |
Msingi FDC |
||||
|
21 |
Shinyanga |
Shinyanga (M) |
Buhangija FDC |
4 |
4 |
|
Geita |
Mwanva FDC |
||||
|
Maswa |
Malampaka FDC |
||||
|
Bariadi |
Bariadi FDC |
||||
|
Jumla |
56 |
62 |
|||
Katika VMW ilibainika kuwa stadi zinazotolewa ni pamoja na hizi zifuatazo:
a) Upishi;
b) Kilimo na Ufugaji;
c) Ufundi umeme wa majumbani;
d) Ufugaji samaki na nyuki;
e) Ususi na ufumaji;
f) Usindikaji wa vyakula na matunda;
g) Ushonaji;
h) Uchomeleaji vyuma;
i) Umekanika;
j) Kompyuta;
k) Useremala;
l) Uashi;
m) Utengenezaji mapambo;
n) Ujasiriamali;
o) Uendeshaji hoteli; na
p) Umeme wa magari
Kikosi kazi kilithibitisha kuwa VMW vinatoa mafunzo kulingana na mazingira husika hivyo stadi zinatofautiana kutoka chuo kimoja hadi kingine.
|
Na |
Mikoa |
Wilaya |
Chuo |
Stadi Zilizopo |
Stadi za Ziada |
|
1 |
Arusha |
Monduli |
Monduli FDC |
Useremala, Uashi, Ushoni, Udereva, Kompyuta, Kilimo, Ufugaji, Upishi na Lishe na Ufundi Chuma |
Ufundi Chuma, Ufundi Magari, Udereva, Ujasiriamali, Ushonaji, Useremala, Uashi, Umeme, Uungaji Vyuma, Ufundi Bomba, Umeme wa Magari, Kilimo na Ususi. |
|
2 |
Dar es Salaam |
Ilala |
ArnautogluFDC |
Biashara, Umeme na Ufundi wa Magari |
Ufundi Viatu, Kompyuta, Udereva, Ufundi Magari, Ufundi Bomba, Uchomeleaji na Ufundi Rangi |
|
3 |
Dodoma |
Mpwapwa |
Chisalu FDC |
Useremala, Maarifa ya Nyumbani na Kilimo |
Kompyuta, Udereva, Ufugaji,Ufundi Magari, Secretatarial, Ufundi Bomba, Uchomeleaji na Ufundi Rangi |
|
Kondoa |
Munguri FDC |
Useremala, Uashi,ushonaji, Upishi na lishe |
Ufundi Magari, uchomeleaji, Umeme wa Majumbani, Umeme Jua, Udereva, Kompyuta, Uhazili, Ufundi Bomba, Uchomeleaji na Ufundi rangi |
||
|
4 |
Kagera |
Biharamulo |
Rbondo FDC |
Ushonaji (Sayansi Kimu), Uashi, Useremala na Ufundi Chuma. |
Kilimo, Ufugaji, Ujasiliamali, Kompyuta, Electronics, Umeme wa Majumbani, Uungaji Vyuma, MV Mechanics, Udereva, Ujenzi Barabara, Kompyuta na Upishi. |
|
Bukoba (M) |
Bukoba RVT&SC |
- |
-
|
||
|
Bukoba (V) |
GeraFDC |
S/Kimu, Useremala, Uashi, Mafunzo ya muda mfupi – UKIMWI, Kilimo na Uchaguzi. |
Umeme wa Majumbani, Uchomeleaji, Kompyuta, Electronics, Usindikaji, Umeme wa Magari, Mv Mechanics, Udereva, Kupiga Chapa, Kilimo na Catering. |
||
|
Ngara |
Ngara FEDC |
Ushonaji, Uashi, Useremala, Ufundi magari, Udereva, Bidhaa za ngozi, mafunzo ya Uelewa |
Ushonaji, Uashi, Uchomeleaji vyuma, Umeme wa Magari, Umeme wa Majumbani, Electonics, Usindikaji Mazao, Ushonaji Bidhaa za Ngozi, Useremala, Kompyuta, Ufundi Bomba, Upishi, Ufundi Rangi, Kilimo na Ufugaji. |
||
|
5 |
Kilimanjaro |
Moshi (V) |
Msinga FDC |
Useremala, Uashi,ufundi magari, Ushonaji, Upishi na Lishe, Umeme wa Majumbani, Udereva, Ufundi Bomba, Kompyuta, Kilimo na Ufugaji |
Umeme, Ufundi Magari, Uchomeleaji, Ufundi Bomba, Ufundi Rangi, Electronics na Uchimbaji Madini, Userermala, Uashi, Umakenika, Udereva, Kilimo na Ufugaji |
|
Rombo |
Mamtukuna FDC |
Useremala, Uashi, Ufundi Magari, Kilimo, Ufugaji, Upishi na Lishe, Ushonaji na Kompyuta |
Ufundi Magari, Ufundi Bomba, Upambaji, Kompyuta, Ujasiriamali, Useremala, Uashi, Udereva, Uafundi wa Friji, Ufundi Umeme wa Majumbani, Upishi na Lishe, Kilimo na Ufugaji |
||
|
Same |
Same FDC |
Kompyuta, Udereva, Ufundi Magari, Kilimo, Ufugaji, Useremala, Ushonaji. |
Umeme, Ufundi Magari, Ufundi Bomba, Upambaji, Kompyuta, Ujasiriamali, Useremala, Uchomeleaji, Udereva, Umakenika wa Kilimo, Electronics, Ufundi Friji na Usanii |
||
|
6 |
Kigoma |
Kasulu |
Kasulu FDC |
Kilimo, Ufugaji, Usremala, Uashi, Ushonaji (S/Kimu), Umakenika. |
Computer Maintenance, ICT, Umeme wa Majumbani, Umeme wa Magari, Kilimo cha Mitambo na Matengezo yake, Ushonaji, Uashi, Kilimo cha Matunda, Ufundi Bomba, Ufundi Magari, Uashi, Useremala, Uungaji Vyuma, Upishi na Uhazili. |
|
Kibondo |
Kibondo FDC |
Uashi, Umakanika, Upishi, Kilimo na Ushonaji. |
Useremala, Uashi, Umakenika, Kilimo, Kompyuta, Umeme wa Majumbani, Umeme wa Magari, Utengenezaji wa Majokofu, Utengezaji wa Barabara, Uhazili, Ufundi Magari, Uungaji Vyuma, Ufundi Bomba, Ufundi Rangi na Uchoraji, Udereva na Ufundi Viatu. |
||
|
Kigoma |
Kihinga FDC |
Ushonaji, Uashi, Umakanika, Upishi, na Kilimo. |
Useremala, Uashi, Umakenika, Kilimo, Kompyuta, Umeme wa Majumbani, Umeme wa Magari, Utengenezaji wa Majikofu, Utengezaji wa Bara bara, Mafunzo ya Uelewa, Ufundi Magari, Uungaji Vyuma, Umeme, Kompyuta, Lishe na Upishi, Ufundi Bomba na Udereva. |
||
|
7 |
Iringa |
Kilolo |
Ilula FDC |
Useremala, Uashi, Ushonaji, Ufumaji, Kilimo cha mboga, Ufugaji wa ng’ombe na Computer |
Ufundi magari, Mafunzo ya Computer, Udereva, Useremala, Uashi, Ushonaji, Umakenika, Udereva, Kilimo, Ufugaji, Ufundi Bomba na Uungaji Vyuma. |
|
Njombe |
Njombe FDC |
Useremala, Uashi, Umeme, Ufundi magari Ushonaji, |
Umeme wa Majumbani, Umeme wa Magari, Uchomeleaji, Ufundi Bomba, Udereva, Upishi, Hotel Management, Userermala, Uashi, Ushonaji, Umakenika, Udereva, Kilimo, Ufugaji, Uungaji Vyuma na Kompyuta. |
||
|
Njombe |
Ulembwe FDC |
Useremala, Uashi, Ushonaji, Umeme majumbani. |
Umeme wa Majumbani, Ufundi wa Magari, Uungaji Vyuma, Udereva, Useremala, Uashi, Ushonaji, Umakenika, Kilimo, Ufugaji, Ufundi Bomba, Kompyuta na stadi zilizopo sasa ziendelee, |
||
|
8 |
Lindi |
Lindi (V) |
Chilala FDC |
Useremala, Ufumaji, Kilimo, Mifugo, Mafunzo nje ya Chuo na Mafunzo ya Muda Mfupi. |
Umeme wa Majumbani, Umeme wa Magari, Uchomeleaji, Ufundi Bomba, Udereva, Upishi, Hotel Management, Useremala, Uashi, Ushonaji, Umakenika, Kilimo, Ufugaji na Kompyuta. |
|
Kilwa |
Kilwa Masoko FDC |
Useremala, Uashi, Ushonaji, Umakenika, Ufumaji, Kilimo, Mifugo, Mafunzo nje ya Chuo na Mafunzo ya Muda Mfupi. |
Umeme wa Majumbani, Umeme wa Magari, Kompyuta, Uchomeleaji, Ufundi Bomba, Udereva, Upishi, Hotel Management, Useremala, Uashi, Ushonaji, Umakenika, Kilimo, Ufugaji, Uungaji Vyuma na Ujasiriamali, |
||
|
9 |
Manyara |
Mbulu |
Tango FDC |
Useremala na Ushonaji |
Userermala, Uashi, Umakenika, Kilimo, Ufugaji, Umeme, Ufundi Umeme mbadala, Ufundi Magari, Udereva na Ujasiriamali |
|
10 |
Mara |
Musoma |
Musoma FDC |
Uashi, Kilimo, Upishi, Ushoni na Useremala |
Kilimo; Udereva; Uvuvi; Utengenezaji wa Maboti/Mashua; Useremara; Uashi/Ujenzi; Ushonaji; Umeme; Ufundi Magari, Upishi, Uendeshaji Canteen, Hotel Management, Umeme wa Magari, Udereva na Kompyuta |
|
Tarime |
Tarime FDC |
Ushonaji, Useremala, Umeme na Uashi. |
Computer, Udereva, Kilimo, Mechanics, Ujasiliamali, Useremala, Umeme, Udereva, Kompyuta na Uchomeaji Vyuma. |
||
|
Bunda |
Kisangwa FDC |
Useremala, Ushonaji, Upishi na Uashi. |
Umeme, Mechanics, Udereva, Ufundi Bomba, Kilimo, Useremala, Welding, Ufugaji, MV Mechanics na Hotel Management. |
||
|
11 |
Mtwara |
Masasi |
Masasi FDC |
Useremala, Uashi, Ushonaji, Umakenika, Umeme wa majumbani, Upishi na Elimu ya Sekondari. |
Usindikaji, Ujasiliamali, Udereva, Uchomeleaji, Hotel Management. Useremala, Uashi, Ushonaji, Umakenika, Kilimo, Ufugaji, Ufundi Bomba, Uungaji Vyuma na Kompyuta. |
|
Mtwara |
Mtawanya FDC |
Useremala, Ujenzi, Uashi, Ushonaji, Umakenika, Kilimo, Uraia na Udereva |
Umeme wa Majumbani, Umeme wa Magari, Uchomeleaji, Udereva, Upishi, Hotel Management, Useremala, Uashi, Ushonaji, Umakenika, Udereva, Kilimo, Ufugaji, Ufundi Bomba na Kompyuta. |
||
|
Newala |
Newala FDC |
Useremala, Uashi, Ushonaji, Umakenika, Ufumaji, Magari, Kilimo, Umeme wa majumbani, Uchomeleaji |
Udereva, Kompuyta, ICT, Hotelia, Userermala, Uashi, Ushonaji, Umakenika, Kilimo, Ufugaji, Ufundi Bomba, Uungaji Vyuma, Electronics na stadi zote zilizopo sasa ziendelee. |
||
|
12 |
Morogoro |
Morogoro |
Bigwa FDC |
Useremala, Uashi, Ushonaji, Upishi na Lishe, Umeme wa Majumbani, Ufundi Magari na Elimu ya Chekechea. |
Uchomeleaji, Ujasiliamali, Usindikaji wa Vyakula, Udereva, Upishi, Upambaji, Uhifadhi wa Vyakula, Ufundi Magari, Uashi, Kompyuta, Kilimo na Ufugaji |
|
Kilosa |
Kilosa FDC |
Useremala, Ushonaji, Kilimo na Ususi |
Kilimo cha Matunda, Uashi, Uchomeleaji, Electronics, Umakenika, Udereva, Kilimo, Ufugaji na Umeme. |
||
|
Ifakara |
Ifakara FDC |
Useremala, Uashi, Ushonaji, Kilimo, Mifugo na Sanyansi Kimu |
Umeme wa Majumbani, Umeme wa Magari, Kompyuta, Uchomeleaji, Ufundi Bomba, Udereva, Upishi, Hotel Management, Useremala, Uashi, Kilimo, Umeme na stadi za sasa na elimu ya sekondari ziendelee. |
||
|
Ulanga |
Sofi FDC |
Uashi, Useremala, Ushonaji, Kilimo, Ufugaji, Sayansi Kimu na Upishi. |
Useremala, Ushonaji, S/Kimu, Kilimo, Ushonaji, Umeme, Uungaji Vyuma, Ufundi Bomba, Umeme wa Magri, Ususi na Ujasiriamali. |
||
|
13 |
Mwanza |
Maswa |
Malya FDC |
Kilimo, Ufugaji, Useremala, Ushonaji, Uashi na Welding. |
Mechanics, Computer, Udereva, Upishi, Umeme, Uungaji Vyuma, Kilimo, Ufugaji, Kompyuta na Catering. |
|
Misungwi |
Misungwi CDTI |
- |
-
|
||
|
Mwanza (M) |
Mwanza RVT&SC |
- |
- |
||
|
Mwanza (V) |
Karumo FDC |
Kilimo, Useremala, Ushonaji na Uashi |
Umeme, Udereva, Uvuvi, Ushonaji, Uashi, Useremala, Uungaji Vyuma, Umeme, Ufundi Magari, Utengenezaji bidhaa za Ngozi na stadi za sasa ziendelee. |
||
|
Sengerema |
Sengerema FDC |
Welding, Hifadhi za Mazao, Mazingira, UKIMWI, Kilimo na Udereva. |
Ujasiliamali, Usindikaji mazao ya Kilimo, Kompyuta, Uashi, Uvuvi, Umeme, Kuunga Vyuma, Uashi, Useremala, Ushonaji, Udereva, Makenika, Mama Lishe, Kilimo na Ufugaji. |
||
|
14 |
Mbeya |
Rungwe |
Katumba FDC |
Useremala, Umeme, Uashi, Ushonaji, Hotel Management, Biashara, UKIMWI, Kilimo |
Umeme wa Majumbani, Umeme wa Magari, Kompyuta, Uchomeleaji, Ufundi Bomba, Udereva, Upishi, Hotel Management, Uashi, Umakenika, Kilimo, Ufugaji, Electronics na stadi za sasa ziendelee. |
|
Mbeya (M) |
Nzovwe FDC |
Uashi, Useremala, Ushonaji na Kilimo. |
Kompyuta,Elctronics,Umakenika, Umeme wa Magari, Umeme wa Majumbani, Udereva, Upishi na Hotel Managaement, Uashi, Uungaji Vyuma, Ufundi Bomba, Kilimo, Ususi, S/Kimu na Ujasiriamali |
||
|
15 |
Pwani |
Kibaha |
Kibaha FDC |
Useremala, Uashi, Umeme Majumbani, Ufundi Chuma, Ufundi Magari, Udereva, Upishi, Menejimenti ya Hotel, Ushonaji, Kilimo, mifugo na Ufundi Bomba |
Ufundi Viatu, Ufundi Magari, Kompyuta, Secretarial, Uchomeleaji na Ufundi Rangi na stadi za sasa ziendelee |
|
Kisarawe |
Kisarawe FDC |
Kompyuta, Udereva, Ufundi Magari, Kilimo, Ufugaji, Useremala na Ushonaji |
Umeme, Ufundi Bomba, Upambaji, Kompyuta, Ujasiriamali, Useremala, Udereva, Ufundi Magari, Uhazili, Uchomeleaji na Ufundi Rangi |
||
|
Ikwiriri |
Ikwiriri FDC |
Useremala, Uashi, Ushonaji, Umakenika, Ufumaji, Kilimo, Mifugo, Mafunzo nje ya Chuo na Mafunzo ya Muda Mfupi. |
Umeme wa Majumbani, Umeme wa Magari, Kompyuta, Uchomeleaji, Udereva, Upishi, Hotel Management, Kilimo, Ufugaji, Ufundi Bomba, Uungaji Vyuma, Electronics na Umeme Jua na stadi za sasa ziendelee. |
||
|
16 |
Tabora |
Sikonge |
Sikonge FDC |
Uashi, Useremala, Ushonaji na Kilimo. |
Kompyuta, Elctronics, Umakenika, Umeme wa Magari, Umeme wa Majumbani, Udereva, Upishi na Hotel Managaement, Uashi, Umeme, Uungaji Vyuma, Ufundi Bomba, Umeme wa Magri, Kilimo na Ususi. |
|
Urambo |
Urambo FDC |
Useremala, Uashi, Ushonaji, Umakenika, Ufumaji, Kilimo, Mifugo, Mafunzo nje ya Chuo na Mafunzo ya Muda Mfupi. |
Umeme wa Majumbani, Umeme wa Magari, Uchomeleaji, Ufundi Bomba, Udereva, Upishi, Hotel Management, Udereva, Kilimo, Ufugaji, Kompyuta na stadi za sasa ziendelee. |
||
|
Nzega |
Nzega FDC |
Useremala, Uashi, Ushoni, Udereva, Kompyuta, Ufugaji na Kilimo |
Umeme, Ufundi Magari, Uchomeleaji, Ufundi Bomba, Ufundi Rangi, Electronics, Uchimbaji Madini, Uashi, Umakenika, Ufugaji na Umeme |
||
|
Nzega |
Mwanahala FDC |
Useremala, Uashi, Ufundi Magari, Kilimo, Ufugaji, Ushonaji, Upishi na Lishe. |
Uumeme, Ufundi Magari, Ufundi Bomba, Upambaji, Kompyuta, Ujasiriamali, Useremala, Uashi, Udereva, Ufundi wa Friji, Upishi na Uendeshaji wa Migahawa |
||
|
17 |
Tanga |
Handeni |
Handeni FDC |
Ushonaji, Useremala, Upishi na Lishe, Uashi, Menejimenti ya Hotel, Umeme wa Majumbani, Ufundi Magari na Kompyuta |
Ujasiriamali, Kompyuta, Uchomeleaji, Udereva, Uhandisi wa Kilimo, Electronic, Ufundi Friji na Usanii |
|
Muheza |
Kiwanda FDC |
Useremala, Uashi, Upishi na Lishe, Ushonaji na Kilimo, Ufugaji na Ujasiriamali |
Udereva, Ufundi Magari, Uashi, Ufundi wa Friji, Umeme wa Majumbani, Umeme wa Magari, Upishi na Uendeshaji wa Migahawa. |
||
|
Lushoto |
Mabughai CDTI |
- |
- |
||
|
18 |
Rukwa |
Mpanda |
Msaginya FDC |
Useremala, Uashi, Ushonaji, Umakenika, Kilimo, Mifugo, Ujasiliamali. |
Umeme wa Majumbani, Umeme wa Magari, Kompyuta, Uchomeleaji, Ufundi Bomba, Udereva, Upishi, na Hotel Management, Userermala, Uashi, Ushonaji, Umakenika, Kilimo, Ufugaji, Electronics na zilizopo ziendelee. |
|
Nkasi |
Challa FDC |
Uashi, Useremala, Ushonaji na Kilimo. |
Useremala, Uashi, Ushonaji, Kilimo, Umeme na Computer, Ushonaji, Useremala, Uashi, Umeme, Uungaji Vyuma, Ufundi Bomba, Umeme wa Magri, Kilimo, Ususi S/Kimu na Ujasiriamali. |
||
|
19 |
Ruvuma |
Mbinga |
Mbinga FDC |
Useremala, Uashi, Ushonaji, Umakenika, Ufumaji, Kilimo, Mifugo, Mafunzo nje ya Chuo na Mafunzo ya Muda Mfupi |
Umeme wa Majumbani, Umeme wa Magari, Kompyuta, Uchomeleaji, Ufundi Bomba, Udereva, Upishi, Hotel Management, Useremala, Uashi, Ushonaji, Umakenika, Kilimo, Ufugaji, Electronics na zilizopo sasa ziendelee. |
|
Songea (V) |
Muhukuru FDC |
Uashi, Useremala, Ushonaji Kilimo, Ufundi Magari, Umeme na Mifugo |
Kompyuta, Elctronics, Umakenika, Umeme wa Magari, Umeme wa Majumbani, Udereva, Upishi, Hotel Managaement, Ushonaji, Uselemala, Ufugaji, Uashi, Uungaji Vyuma, Ufundi Bomba, Kilimo, Ususi, S/Kimu na Ujasiriamali. |
||
|
Tunduru |
Nandembo FDC |
Useremala, Uashi na Ushonaji |
Kilimo, Ufugaji, Kompyuta, Uchomeleaji, Ufundi Bomba, Udereva, Upishi, Hotel Management, Useremala, Uashi, Ushonaji, Umakenika, Kilimo, Ufugaji na stadi zilizopo ziendelee. |
||
|
20 |
Singida |
Singida |
Singida FDC |
Useremala,Uashi, umeme wa nyumbani,ushoni, na upishi na lishe |
Ufundi Magari, Udereva, Kompyuta, Menejimenti ya Hoteli na Utalii, Userermala, Uashi, Umakenika, Kilimo, Ufugaji na Umeme |
|
Iramba |
Msingi FDC |
Useremala, Upishi, Ushonaji, Uchomeleaji Chuma. |
Kilimo, Ushirika, Ufugaji wa nyuki na Urinaji wa asali, Upishi na Lishe, Udereva, Ufundi Magari, Uashi, Udereva, Ufundi wa Friji, Umeme wa Majumbani, Umeme wa Magari, Upishi na Uendeshaji wa migahawa. |
||
|
21 |
Shinyanga |
Shinyaga (M) |
Buhangija FDC |
Ushonaji, Upishi, Ujasiliamali, Useremala, Umeme Majumbani, Uchomeleaji, Stadi za Maisha na Masomo ya Jioni. |
Mitambo na Magari, Ufundi Bomba, Udereva, Uashi, Kompyuta, Upambaji, Usindikaji Mazao, Umeme wa Magari, Umeme, Useremala, Ushonaji, Upishi, Uungaji Vyuma, Uashi, Kilimo, Ufugaji na Hotel Management na stadi za sasa ziendelee. |
|
Geita |
Mwanva FDC |
Umeme wa Majumbani, Uashi, Useremala, Umakenika, Kompyuta, Udereva, Kilimo, Ushonaji na Welding. |
Ufundi Bomba, Ujasiliamali, Umeme wa Mgari, Electronics, Fitter Mechanics, IT, Ushonaji, Useremala, Uashi, Uhazili, Kompyuta, Ufundi Magari, Uungaji Vyuma, Umeme Majumbani, Ufundi Rangi, Uchoraji, Kilimo, Udereva na Ufundi Viatu. |
||
|
Malampaka |
Malampaka FDC |
Kilimo, Ufugaji, Useremala, Uashi, Ujasiriamali. |
Udereva; Kilimo; Ufugaji; Welding; Fitter Mechanics na Mv Mechanics, Ushonaji, Useremala, Uashi, Umeme, Mv Mechanics, Udereva, Catering & Hotel Management na Computer Applications |
||
|
Bariadi |
Baradi FDC |
Useremala, Kilimo, Uashi, Ushonaji, Udereva, Ujasiliamali, Elimu ya Biashara, Elimu ya Jinsia, Elimu ya UKIMWI na Uraia. |
Kompyuta, Umakenika, Ufundi Chuma, Uchmeleaji, Umeme wa Majumbani, Umeme wa Magari, Electronics, Udereva, Ufundi Magari, Useremala, Ushonaji, Upishi, Kilimo, Uungaji Vyuma, Uchongaji Vyuma, Ufundi Bomba, Uchoraji na Ufundi Rangi. |
Ambatisho Na. 1: Mafunzo yanayotolewa katika Vyuo vya Ufundi Stadi nchini
|
S/N |
Training Area |
Occupations |
|
1 |
Building Construction |
1.1 Masonary & Bricklaying 1.2 Capentry & Joimery 1.3 Plumbing & Pipe Fitting 1.4 Painting and Decoration |
|
2 |
Metal Work |
2.1 Welding and Fabnrication 2.2 Blacksmithing 2.3 Fitter Mechanics Work |
|
3 |
General Maintenance and Mechanics |
3.1 Motor Vehicle Mechanics 3.2 Agro – Mechanics 3.3 Motor Cycle/Bicycle Maintenance |
|
4 |
Electrical Installation |
4.1 Domestic Electrical Inatallation 4.2 Telecommunications |
|
5 |
Clothing and Textile |
5.1 Tailoring 5.2 Tie and Dye 5.3 Batik 5.4 Handloom Weaving |
|
6 |
Agriculture and Food Processing |
6.1 Crop Production 6.2 Horticulture 6.3 Floriculture 6.4 Meat Processing Technology 6.5 Mushroom Production 6.6 Dairy Production 6.7 Wine Making 6.8 Poultry Production 6.9 Vegetable Production 6.10 Vegetable Processing 6.11 Animal Husbandry |
|
7 |
Hotel & Services |
7.1 Food Production 7.2 Food & Beverage Services 7.3 House Keeping 7.4 Front Office |